گواهینامه ضد انفجار یا اتکس (ATEX) برای تجهیزات با حفاظت m


مقاومت در برابر انفجار در وسایل و تجهیزات ضد انفجار با حفاظت نوع "m" ، با روش عایق نمودن رزینی وسایل الکتریکی تولید کننده گرما یا جرقه، فقط در محیط های گازی دارای ریسک انفجار ، ایجاد می شود . روش های مختلفی برای ایجاد خاصیت ضد انفجاری برای حفاظت Exe وجود دارد که همه آنها بامشخصات فنی بیان شده در استاندارد EN 60079-18 مطابقت دارند .حفاظت ضد انفجار Exm شامل دو سطح ضد انفجار زیر مجموعه mb، ma و mc می شود .مارکینگ درج شده در گواهینامه های ضد انفجار یا اتکس (ATEX) برای حفاظت نوع m دارای دو ساختار متفاوت ، برای تجهیزات(equipment) و اجزاء(component) هستند . در صفحه گواهی ضد انفجار برای محصولات دارای حفاظت نوع m ، نمونه های مهمی از محصولات ضد انفجار دارای این نوع حفاظت بیان شده اند.

 

گواهینامه ضد انفجار برای تجهیزات ضد انفجار با حفاظت نوع m

 

دامنه کاربرد

تمامی تجهیرات الکتریکی که جرقه و یا گرما تولید می کنند و در داخل یک محفظه قرار می گیرند ، با تزریق رزین خاص داخل محفظه و بسته شدن کامل محفظه، امکان ورود گاز به بخش جرقه زا برای آنها از بین می رود ، بعنوان وسایل ضد انفجار دارای حفاظت نوع m شناخته می شوند .

 

حفاظت ضد انفجاری از نوع Ex m چیست ؟  

عایقکاری (sealing) کلیه تجهیزات جرقه زا به کمک رزین مناسب

 

استاندارد ضد انفجار برای صدور تاییدیه اتکس مرتبط با وسایل دارای حفاظت  نوع m یا Ex m :

EN 60079-0

EN 60079-18

 

 ● روش ایجاد خاصیت ضد انفجاری به منظور دریافت گواهی ضد انفجار یا استاندارد ATEX برای تجهیزات (equipment) دارای حفاظت نوع m یا Ex m

1- مطابقت داشتن رزین مورد استفاده با الزامات استاندارد EN 60079-0

2- اجزای الکترونیکی که در  تجهیزات دارای حفاظت نوع m یا Ex m مورد استفاده قرار می گیرند، هنگامی طبق استاندارد EN 60079-18 ، در داخل کپسول و یا رزین قرار گرفتند، تحت دمای سرویس تجهیزات و ولتاژ بیش 3/2 (دو سوم) ولتاژ نامی، جریان نامی و توان نامی، نمی بایست دچار خطا شوند.

اجزای الکترونیکی که در  تجهیزات دارای حفاظت نوع m یا Ex m مورد استفاده قرار می گیرند :

  • انواع خازنها

  • مقاومتها

  • کویلهای تک لایه

  • نیمه هادیها

3- خواص قطعاتی که به عنوان ایزولاتور مورد اسفاده قرار می گیرند :

1-3- رله های عمل کننده و یا اپتیکی که داری جدا کننده (تیغه) گالوانیکی هستند که دارای خواص ذیل هستند :

  • اگر ولتاژ عایقی آنها برابر و یا بیشتر از 2U+1000V (ولتاژ نامی) یا  و 1500 V r.m.s (ولتاژ موثر) باشد .

  • گر ولتاژ عایقی در سراسر تفکیک بیشتز از 60 ولت باشد، این رله ها می بایست درای عایقهای دو لایه بین مداراتشان باشند و مطابق با استاندارد IEC 61140  و یا استاندارد IEC 60079-11  با سطح حفاظتی Ex ia/b  باشند.

2-3- کلیه ترانسفورماتورهایی که در این تجهیزات مورد استفاده قرار می گیرند باید مطابق یکی از استانداردهای زیر باشند :

  • IEC 61558-1

  • IEC 60079-11/Ex ia,b

  • IEC 61558-2-6

4- فواصل مدارات الکتریکی باید طوری طراحی شوند که پس از تزریق رزین،  اتصال های کوتاه غیر قابل نفوذ از رزین بوده به طوریکه حداقل فواصل بین آنها در جدول شماره 1 یا Table 1 از استاندارد EN 60079-18:2015+A1: 2017  تشریح شده است.


5- حداکثر فواصل بین عایقهای جامد باید بیشتر 0.1 میلیمتر باشد و باید تحمل تست دی الکتریک طبق بند 8.2.4 از استاندارد EN 60079-18 ، را داشته باشد.


6- استفاده از فضای آزاد جهت ساخت یک محصول ضد انفجار دارای حفاظت نوع m ، نا محدود می باشد ولی با توجه به حجم این فضاهای آزاد، حداقل ضخامت رزین میانی آنها می بایست طبق جدول شماره 2 و 3 (Table 2 , 3) از استاندارد  EN 60079-18: 2015+A1: 2017 انجام شود.


7- ضخامت رزین در سطوح مختلف کاربردی تجهیزات در جدول شماره 4 (table 4) از استاندارد EN 60079-18: 2015+A1: 2017 مشخص شده است.

8- در تجهیزات دارای حفاظت نوع m ، ولتاژ و جریان طوری باید انتخاب شوند که مقدار گرمایشی که به علت تلفات حرارتی به وجود می آید ، کمتر از دمای سطح تعیین شده محصول ضد انفجار باشد .

سطوح یا Level های محافظت ضد انفجار برای وسایل ضد انفجار با حفاظت نوع m یا Ex m

حفاظت  نوع "m" دارای سه سطح حفاظت mb ، ma و mc است .

  • سطح حفاظت "ma" شامل تجهیزاتی می باشند که ولتاژ کاری آنها کمتر از 1Kv می باشد.

  • برای تجهیزات مرتبط با سطح حفاظت  mb و mc، ولتاژ کاری آنها نباید بیشتر از 11kv باشد .

● مارکینگ محصولات ضد انفجار دارای حفاظت نوع m یا Ex m :

1- محصولات ضد انفجار که بصورت تجهیز (equipment) برای استفاده عادی یا در شرایط خاص هستند :

  • برای نواحی (زون های) صفر ، 1 و 2- II 1G Ex ma T…Ga

  • برای نواحی (زون های) 1 و 2- II 1G Ex mb T…Gb

  • فقط برای ناحیه (زون) 2- II 3G Ex mc T…Gc       

 

2- محصولات ضد انفجار که بصورت اجزاء یا قطعه (component) هستند :

  • برای نواحی (زون های) صفر، 1 و 2 : II 1G Ex ma Ga

  • برای نواحی (زون های) 1 و 2 : II 12G Ex mb Gb

  • فقط برای ناحیه (زون) 2 : II 3G Ex mc Gc           

 

● محصولات ضد انفجار قابل طراحی و تولید بر پایه حفاظت نوع m یا Ex m :

  • بالاستهای الکترونیکی

  • کلیه مدارات الکترونیکی

  • درایورها

  • دستگاههای اندازه گیری ( آمپرمتر، ولتمتر، ....)

  • پوش باتن ها،  چراغ سیگنالها و میکرو سوییچ ها

  • ترانسفورماتورها

  • رله های عملکردی و اپتیکی

 

آزمونهای مورد نیاز برای دریافت گواهی ضد انفجار یا اتکس برای حفاظت نوع m یا Ex m :

1- آزمون ضربه

2- آزمون درجه حفاظت در مقابل گرد و غبار و روطوبت (IP)

3- آزمون دوام حرارتی گرما و سرما

4- آزمون حرارتی (Thermal Test) 

5- آزمون جذب آب

6- آزمون شکست عایقی

7- آزمون حداکثر دما

8- آزمون حداکثر کشش کابل

9- آزمون فشار

10- آزمون عایق بندی یا Sealing